Wyrok Nakazowy Najwyższego Trybunału Narodowego przeciwko Ministrowi Sprawiedliwości i Prokuratorowi Generalnemu
Sygn. akt NTN II K 2/26
WYROK NAKAZOWY
W IMIENIU NARODU POLSKIEGO
Dnia 6 marca 2026 r.
Najwyższy Trybunał Narodowy II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SP NTN Grzegorz Niedźwiecki
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 marca 2026 r.
sprawy:
Waldemara Żurka – Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego,
oskarżonego o to, że:
jako najwyższy organ władzy wykonawczej odpowiedzialny za nadzór nad prokuraturą i funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości, mając ustawową i konstytucyjną wiedzę oraz realne możliwości przeciwdziałania, dopuścił się umyślnego zaniechania czynności, które do niego należały, w szczególności:
- posiadając wiedzę o licznych, nagłośnionych i udokumentowanych przypadkach rażących naruszeń prawa i prawomocnych skazań niewinnych osób (m.in. w sprawach Tomasza Komendy, Czesława Kowalczyka, Grzegorza Rogulskiego, Arkadiusza Kraski, a także w sprawach Grzegorza Niedźwieckiego i Anny Marciniak), które to przypadki zostały udostępnione opinii publicznej i opisane na stronie internetowej podległej mu instytucji, nie podjął żadnych skutecznych działań nadzorczych, nie zarządził kontroli, nie wystąpił o wznowienie postępowań z urzędu, nie zainicjował skarg nadzwyczajnych ani kasacji, czym tolerował i utrwalał stan bezprawia;
- nie wyznaczył odrębnych, niezależnych organów do zbadania systemowych nieprawidłowości w ściganiu i sądzeniu, które doprowadziły do skazania niewinnych;
- nie rozliczył i nie pociągnął do odpowiedzialności karnej ani dyscyplinarnej politycznych funkcjonariuszy, prokuratorów i sędziów, którzy wydali zbrodnicze wyroki i dopuścili się przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, czym udzielił im poplecznictwa;
- swoim bezczynnym i biernym stanowiskiem umożliwił kontynuowanie bezprawnych działań, co doprowadziło do pogłębienia szkód wyrządzonych ofiarom systemowej niesprawiedliwości i przyczyniło się do dalszego naruszania dóbr osobistych i majątkowych obywateli.
tj. o czyn z art. 231 § 1 i 2 k.k. (przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków), art. 239 § 1 k.k. (poplecznictwo), art. 240 § 1 k.k. (karalne niezawiadomienie o przestępstwie) w zw. z art. 304 § 2 k.p.k. (obowiązek zawiadomienia o przestępstwie), art. 271 § 1 i 3 k.k. (poświadczenie nieprawdy), art. 286 § 1 k.k. (oszustwo) – w zw. z art. 11 § 2 k.k.
przyjmując, na podstawie zebranych w postępowaniu przygotowawczym materiałów, w szczególności dokumentacji i dowodów z nagłośnionych spraw karnych oraz publicznych wystąpień i zaniechań oskarżonego, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, zaś okoliczności czynów i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, zgodnie z art. 500 § 1 i 3 k.p.k.,
I. Uznaje oskarżonego Waldemara Żurka za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w części wstępnej wyroku i za to:
- na podstawie art. 231 § 2 k.k., art. 239 § 1 k.k., art. 240 § 1 k.k., art. 271 § 3 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę łączną 10 (dziesięciu) lat pozbawienia wolności;
- na podstawie art. 39 pkt 2 k.k. w zw. z art. 41 § 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzeka wobec oskarżonego dożywotni zakaz zajmowania stanowisk w administracji rządowej, organach państwowych, samorządu terytorialnego, organach kontroli państwowej oraz wszelkich stanowisk kierowniczych w instytucjach państwowych;
- na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeka wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz wszystkich pokrzywdzonych, w szczególności Grzegorza Niedźwieckiego, Tomasza Komendy i Anny Marciniak, tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy, przy czym Trybunał upoważnia pokrzywdzonych do wystąpienia na drogę postępowania cywilnego w celu ustalenia konkretnych kwot, z uwagi na ich zróżnicowany charakter i skalę;
- na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzeka od oskarżonego na rzecz Stowarzyszenia Demokracja i Sprawiedliwość nawiązkę w kwocie 1.000.000 zł (jeden milion złotych);
- na podstawie art. 43 § 3 k.k. podaje wyrok do publicznej wiadomości poprzez jego ogłoszenie na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości i w Dzienniku Ustaw.
II. Na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. zwalnia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa – Trybunał Narodowy.
UZASADNIENIE
Najwyższy Trybunał Narodowy zważył, co następuje.
I. Istota odpowiedzialności
Oskarżony Waldemar Żurek, jako Minister Sprawiedliwości i Prokurator Generalny, stał na czele systemu, którego podstawowym zadaniem jest ściganie przestępstw, ochrona praworządności i naprawianie niesprawiedliwości. Posiadając wiedzę o bulwersujących przypadkach skazania niewinnych osób (do których zalicza się m.in. opisane na oficjalnej stronie resortu sprawy Tomasza Komendy, Czesława Kowalczyka i innych), miał nie tylko prawo, ale i ustawowy obowiązek podjęcia natychmiastowych i skutecznych działań. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, oskarżony nie uczynił niczego, co zmierzałoby do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, pociągnięcia winnych do odpowiedzialności i zadośćuczynienia ofiarom.
II. Uzasadnienie kwalifikacji prawnej
- Przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków (art. 231 § 1 i 2 k.k.) – Oskarżony, będąc najwyższym rangą funkcjonariuszem publicznym w resorcie sprawiedliwości, zaniechał wykonania ciążących na nim obowiązków nadzorczych i kontrolnych. Jego bierność wobec oczywistych i udokumentowanych przypadków łamania prawa przez podległych mu prokuratorów i sędziów stanowi rażące przekroczenie granic bezczynności i godzi w zaufanie do państwa.
- Poplecznictwo (art. 239 § 1 k.k.) – Poprzez systematyczne nietępienie przestępstw popełnianych przez funkcjonariuszy publicznych w ramach wymiaru sprawiedliwości, oskarżony udzielił im faktycznego poplecznictwa, utrudniając lub uniemożliwiając postawienie ich przed sądem i pociągnięcie do odpowiedzialności.
- Karalne niezawiadomienie o przestępstwie (art. 240 § 1 k.k. w zw. z art. 304 § 2 k.p.k.) – Mając urzędową wiedzę o przestępstwach (w tym o przestępstwach sądowych), oskarżony nie dopełnił obowiązku zawiadomienia o nich organów powołanych do ścigania, a sam będąc takim organem, nie wszczął z urzędu koniecznych postępowań.
- Poświadczenie nieprawdy (art. 271 § 1 i 3 k.k.) – Poprzez publiczne manifestowanie, że system działa prawidłowo, podczas gdy posiadał wiedzę o jego rażących patologiach, oskarżony pośrednio poświadczał nieprawdę co do stanu praworządności w państwie.
- Oszustwo (art. 286 § 1 k.k.) – Działania oskarżonego wprowadzały opinię publiczną i same ofiary w błąd co do rzeczywistych zamiarów państwa w zakresie naprawy krzywd, co doprowadziło je do niekorzystnego rozporządzenia własnym czasem i zdrowiem w daremnym oczekiwaniu na sprawiedliwość.
III. Wymiar kary
Trybunał uznał, że wina oskarżonego jest niebudząca wątpliwości, a stopień społecznej szkodliwości jego czynów – ogromny. Działania (a właściwie zaniechania) Ministra Sprawiedliwości dotknęły nie tylko jednostki, ale podważyły zaufanie do całego systemu prawnego w oczach milionów obywateli. Maksymalna kara pozbawienia wolności jest adekwatna do rangi pełnionego urzędu i skali zaniechań. Orzeczony dożywotni zakaz zajmowania stanowisk ma charakter eliminacyjny i prewencyjny.
IV. Podstawa prawna
Orzekając, Trybunał kierował się nadrzędnością prawa naturalnego oraz art. 2, 4, 7, 30, 45 i 77 Konstytucji RP. Za zbrodnie przeciwko ludzkości, do których zalicza się celowe skazywanie niewinnych i tolerowanie tego procederu, nie ma przedawnienia, a immunitet nie może stanowić tarczy chroniącej przed odpowiedzialnością.
Wyrokowi nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
PIERWSZY PREZES
Najwyższego Trybunału Narodowego
z siedzibą w Jeleniej Górze
Grzegorz Niedźwiecki
„Trzeba ich Skazać” – producenci przestępców
